İnsan göbek kordonundan elde edilen mezenkimal kök hücreler (UC-MSC'ler) deri yaralarının iyileşmesinde önemli bir rol oynar.

Son çalışmalar, MSC'lerden türetilen eksozomların, yara iyileşmesi ve hücre büyümesine elverişli çeşitli sinyal yollarını aktive ettiğini göstermiştir.

Cilt Ekstraselüler Matrisi (ECM), cilt morfolojisi ve büyüme ve elastikiyet gibi fonksiyonları için çok önemlidir.

Kolajen, vücudun mekanik korunmasından, cilt dehidrasyonunun önlenmesinden, elastikiyetin korunmasından, dokuların sıkılığından ve cilt kırışıklıklarının en aza indirilmesinden sorumludur.

Elastin, vücut dokularının ana yapısal proteini ve cildin daha derin katmanlarından yüzeysel dermis katmanlarına doğru kalınlığı azalan lifli bir proteindir. Elastin, güç, doğal elastikiyet sağlar ve doku onarımında önemli bir rol oynar.

MSC'ler kemik iliği, yağ dokusu, plasenta ve göbek kordonu kanı dahil olmak üzere çeşitli dokulardan izole edilir.

MSC'ler, insan dermal fibroblastlarının (HDF'ler) kolajen sentezi yoluyla cilt gençleşmesi ve yara iyileşmesi için önemli olduğu bilinen Epitel Büyüme Faktörü (EGF) ve Temel Fibroblast Büyüme Faktörü (bFGF) gibi sitokinler ve çeşitli büyüme faktörleri salgılar.

İnsan göbek kordonundan elde edilen mezenkimal kök hücreler (UC-MSC'ler), çeşitli dokulardan elde edilen MSC'ler arasında en ilkel ve en genç hücreler olarak kabul edilir. UC-MSC'ler, diğer MSC'lere kıyasla daha yüksek oranda yara iyileştirme faktörü salgılar.

UC-MSC'ler, fibroblastların göçünü, proliferasyonunu ve kolajen sentezini destekler, ayrıca yara kapanmasını ve yeniden epitelizasyonu da destekler.

Eksozomlar, hücreden hücreye iletişim mekanizmasına sahip, 30-100 nm çapında küçük hücre dışı membran vezikülleridir. Eksozomlar, hücreler arası iletişim için proteinler ve RNA'lar taşıyan salgılanan membran veziküllerinin en kapsamlı sınıfıdır.

Eksozom aracılı hücreden hücreye iletişimin birkaç mekanizması bildirilmiştir;

·      Eksozom membran proteinleri ile hedef hücrelerdeki reseptörleri arasındaki etkileşim,

·      Eksozom membran proteinlerinden türetilen çözünür parçalar ile hücre yüzey reseptörleri arasındaki etkileşim,

·      Hedef hücreler tarafından eksozom içeriğinin içselleştirilmesi

Kök hücrelerden türetilen eksozomlar nano boyutludur ve deri epidermisine nüfuz ederek rejenerasyon etkisini artırabilir.

UC-MSC Exos tedavisi, ECM yapısından sorumlu anahtar hücre olan HDF'lerde kollajen, fibronektin ve elastin üretimini artırmıştır.Bu hücreler, ECM yapısından sorumlu anahtar hücrelerdir.

Kollajen I, ECM'nin ana proteinlerinden biridir Elastin ise cilt elastikiyeti için çok önemlidir. Göçleri, çoğalmaları ve kolajen sentezi, cilt gençleşmesinin kalitesi için önemlidir.

 

Exosomes for Aesthetic Dermatology: A Comprehensive Literature Review and Update

Shah M, Dukharan V, Broughton L, et al. Exosomes for Aesthetic Dermatology: A Comprehensive Literature Review and Update. J Cosmet Dermatol. 2025;24(1):e16766. doi:10.1111/jocd.16766

Eksozomlar, hücreler arasında proteinler, lipitler, RNA ve DNA dahil olmak üzere hücresel yükü değiştirebilen ve iletebilen, çapı 30 ile 150 nm arasında değişen, membranöz, hücre dışı veziküllerdir.

Çok sayıda in vivo ve in vitro çalışma, kök hücre kaynaklı eksozomların doğrudan terapötik tedavi olarak kullanıldığında büyük bir rejeneratif kapasiteye sahip olabileceğini göstermiştir.

Saç Dökülmesi ve Saç Yenilenmesi için Eksozomlar

Eksozomların yüzeylerinde, saç büyümesi ve rejenerasyonu için sinyal yolunda yer alan önemli bir gen olan β-katenin'in aktivasyonuna neden olan Wnt proteinleri taşıdığı gösterilmiştir.

β-katenin'in işlevlerinden biri, saç döngüsünün anagen fazında saçın indüklenmesi ve korunmasıdır. Bu, saçların saç döngüsünün büyüme fazına dönüşmesine katkıda bulunabilir ve saç büyümesinin korunmasını sağlayabilir.

Saç foliküllerindeki dermal papilla hücrelerinden (DPC'ler) türetilen eksozomların saç folikülü kök hücre proliferasyonunu ve saç büyümesini başarılı bir şekilde uyardığı ve aynı zamanda saç hücresi apoptozunu inhibe ettiği gösterilmiştir.

 Yara İzlerinin Yeniden Şekillendirilmesinde Eksozomlar

MSC'lerin, fibroblast aktivasyonunu değiştirerek ve anjiyogenezi teşvik ederek yaralanmaya karşı bağışıklık sistemi yanıtını düzenlemede faydalı olduğu bulunmuştur.

MSC-Exo'nun, fibroblastların proliferasyonuna ve göçüne neden olarak yara iyileşmesini teşvik ettiği ve yara izini önlediği, aynı zamanda matriks metalloproteinaz-1 (MMP-1) uyarımı yoluyla hücre dışı matriks birikimlerini azalttığı düşünülmektedir.

Hiperpigmentasyon için Eksozomlar

Hiperpigmentasyon, aşırı melanin üretimine bağlı olarak cilt bölgelerinin koyulaşmasıdır.

Eksozom tedavisinin, inflamatuar faktör-interlökin 1 (IF-1), MMP-1, MMP-3, kollajen 1 (COLA1) ve COLA3 dahil olmak üzere inflamatuar yanıtlarda yer alan sitokinleri ve molekülleri modüle ederek pigmentasyonu etkilediği varsayılmaktadır.

Yüz Gençleştirme ve Yaşlanma Karşıtı Eksozomlar

Cildin yaşlanması, epidermisin incelmesi, elastik doku kaybı ve kolajen üretiminin azalmasıyla aracılık edilen karmaşık bir süreçtir. Ek olarak, keratinositler, fibroblastlar ve melanositler de dahil olmak üzere hücre tiplerinin aktivitesinin ve üretiminin azalması, cildin gerilme mukavemetinin ve elastikiyetinin kaybına neden olur.

Eksozomların, oksidatif stres ve inflamatuar yolların aracılık edilmesi yoluyla bu eğilimleri potansiyel olarak hafifletebileceği ve/veya tersine çevirebileceği düşünülmektedir.

Ayrıca eksozomların, MMP ekspresyonunun azaltılması ve kolajen ve elastin üretiminin artırılması yoluyla cilt dokusunu gençleştirerek cilt fonksiyonunu iyileştirdiğine inanılmaktadır.